Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5 là một địa danh mang đậm giá trị lịch sử và y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nơi đây từng là cái nôi của ngành truyền nhiễm phía Nam, đặt nền móng cho sự phát triển của y học truyền nhiễm hiện đại. Qua nhiều thập kỷ, cơ sở này đã trải qua những chuyển mình quan trọng, từ một bệnh viện chuyên biệt đến vai trò trụ cột trong đào tạo y khoa và nghiên cứu chuyên sâu. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về lịch sử, đóng góp và ý nghĩa của địa điểm này đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng, cũng như vai trò của nó trong việc định hình ngành Nhiễm tại Việt Nam.
Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Tại Bệnh Viện Chợ Quán
Chỉ đường tới Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5
Trước năm 1975, bối cảnh y tế tại miền Nam Việt Nam không có khái niệm rõ ràng về “ngành truyền nhiễm” như một chuyên khoa độc lập. Các trường đại học y khoa, bao gồm Đại học Y khoa Sài Gòn, chưa có “Bộ môn nhiễm”. Các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện cũng thiếu vắng các khoa chuyên biệt về truyền nhiễm, gây khó khăn trong công tác điều trị và phòng ngừa.
Từ Bệnh Viện Chợ Quán đến Bệnh Viện Bệnh Nhiệt đới
Các bài giảng về bệnh truyền nhiễm, cả lý thuyết và lâm sàng, thời bấy giờ đều do giảng viên bộ môn nội đảm trách. Một trong những nhân vật quan trọng trong lĩnh vực này là Giáo sư Trần Văn Bảng. Ông giữ chức vụ Trưởng khu (Chef de clinique) bệnh truyền nhiễm và có văn phòng làm việc đặt tại Khoa Nhiễm D của Bệnh Viện Chợ Quán. Địa chỉ cụ thể là 190 Bến Hàm Tử, nay thuộc Phường 1, Quận 5, TP.HCM. Khu vực này hiện tại đã trở thành Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, tọa lạc tại số 764 Võ Văn Kiệt.
Vai trò Tiên Phong của Khoa Nhiễm D
Khoa Nhiễm D tại Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5 đóng vai trò trung tâm trong việc tiếp nhận và điều trị các ca bệnh truyền nhiễm phức tạp. Đây là nơi đầu tiên tập hợp các chuyên gia và kinh nghiệm về bệnh lý nhiễm khuẩn. Sự hiện diện của các khu điều trị chuyên sâu như vậy đã tạo tiền đề cho việc hình thành một chuyên ngành truyền nhiễm độc lập trong tương lai. Nơi đây cũng là địa điểm thực hành quan trọng cho các sinh viên y khoa.
Sự Ra Đời của Bộ môn Nhiễm Đại học Y Dược TP.HCM
Năm 1976, một sự kiện quan trọng đánh dấu bước ngoặt của ngành truyền nhiễm Việt Nam. Bộ môn Nhiễm thuộc Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh chính thức được thành lập. Các nhân sự đầu tiên gồm Giáo sư Trần Văn Bảng, Bác sĩ Nguyễn Duy Thanh và Bác sĩ Trần Văn Lân. Đây là nền tảng vững chắc cho việc phát triển chuyên ngành.
Vào tháng 1 năm 1977, Giáo sư Nguyễn Duy Thanh, lúc đó đang giữ quyền Giám đốc Bệnh Viện Chợ Quán, được giao trọng trách phụ trách Bộ môn Nhiễm. Ông đảm nhiệm vai trò Phó Chủ nhiệm, sau đó trở thành Chủ nhiệm Bộ môn đầu tiên từ năm 1980 đến năm 1995. Dưới sự lãnh đạo của ông, Bộ môn Nhiễm đã nhanh chóng ổn định và phát triển.
Bộ Môn Nhiễm: Trụ Cột Đào Tạo và Nghiên Cứu Y Khoa
Từ những ngày đầu thành lập cho đến nay, mọi hoạt động của Bộ môn Nhiễm đều được duy trì tại chính địa điểm lịch sử của Bệnh Viện Chợ Quán, số 190 Bến Hàm Tử. Mặc dù địa chỉ đã được đổi thành Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, 764 Võ Văn Kiệt, Phường 1, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng không gian ban đầu vẫn được giữ gìn. Bệnh viện đã dành riêng tầng 3, ngay phía trên Khoa Nhiễm D, cho các hoạt động của Bộ môn Nhiễm. Đây cũng là nơi các bộ môn Nhiễm của Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch và Khoa Y – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện công tác của mình.
Cơ cấu Tổ Chức và Đội Ngũ Giảng Viên
Hiện tại, Ban Chủ nhiệm Bộ môn Nhiễm bao gồm ba thành viên chủ chốt. Tiến sĩ Lê Bửu Châu là Trưởng Bộ môn, đảm nhận vai trò lãnh đạo và định hướng phát triển. Tiến sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, kiêm nhiệm chức vụ Phó Trưởng Bộ môn. Bên cạnh đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Cẩm Hường cũng giữ chức Phó Trưởng Bộ môn, góp phần vào công tác quản lý và chuyên môn.
Đội ngũ giảng viên của Bộ môn Nhiễm gồm 12 người, với hai Phó Giáo sư, bốn Tiến sĩ và sáu Thạc sĩ. Trong số đó, có một giảng viên đã hoàn tất chương trình nghiên cứu sinh và đang làm thủ tục bảo vệ luận án, cùng ba giảng viên khác đang trong thời gian học nghiên cứu sinh chính thức. Sự đa dạng về trình độ chuyên môn này đảm bảo chất lượng đào tạo cao.
Ngoài ra, Bộ môn Nhiễm còn nhận được sự hợp tác chặt chẽ từ bốn Phó Giáo sư, Tiến sĩ đã nghỉ hưu nhưng vẫn nhiệt tình tham gia. Các chuyên gia như PGS.TS.BS Nguyễn Trần Chính, PGS.TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa, PGS.TS.BS Đông Thị Hoài Tâm và PGS.TS.BS Cao Ngọc Nga vẫn đóng góp vào các hoạt động chuyên môn, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Sự truyền đạt kinh nghiệm từ thế hệ trước là vô cùng quý giá.
Tất cả giảng viên tại Bộ môn Nhiễm đều được huấn luyện kỹ năng vi tính, ngoại ngữ, sư phạm y học và phương pháp nghiên cứu khoa học. Họ thường xuyên tham gia các chương trình bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để cập nhật kiến thức mới nhất. Việc liên tục cải tiến phương pháp giảng dạy giúp hoàn thành tốt nhiệm vụ huấn luyện chuyên môn và nghiên cứu khoa học cho cả học viên đại học và sau đại học.
Bộ môn Nhiễm còn là thành viên chủ chốt trong nhóm xây dựng chương trình đào tạo Y khoa mới. Chương trình này được hỗ trợ bởi Đại học Y Harvard, Hoa Kỳ, hứa hẹn mang lại những cải tiến đáng kể. hanoidep.vn cung cấp thông tin về các địa điểm y tế uy tín, và Bộ môn Nhiễm là một minh chứng cho chất lượng đào tạo hàng đầu. Song song với đó, Bộ môn cũng đã xây dựng và đổi mới các chương trình đào tạo nội trú, cùng các chương trình sau đại học khác, phù hợp với tiến độ chung của Khoa Y.
Các Chương Trình Đào Tạo Sau Đại Học Chuyên Sâu
Từ năm 1978, Bộ môn Nhiễm đã bắt đầu đào tạo các khóa Sơ bộ Chuyên khoa Nhiễm và bác sĩ nội trú. Đây là những bước đi đầu tiên trong việc chuyên hóa ngành. Đến năm 1993, chương trình đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I được triển khai, nâng cao trình độ chuyên môn cho các y bác sĩ.
Năm 2008 đánh dấu một cột mốc quan trọng với sự ra đời của chương trình bác sĩ chuyên khoa cấp II và thạc sĩ chuyên ngành Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới. Gần đây hơn, từ năm 2018, Bộ môn Nhiễm bắt đầu đào tạo nghiên cứu sinh chuyên ngành Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới. Điều này khẳng định năng lực đào tạo toàn diện của Bộ môn.
Như vậy, hiện nay, bên cạnh việc giảng dạy cho sinh viên đại học, Bộ môn Nhiễm được phép đào tạo tất cả các bậc học sau đại học. Lực lượng học viên chuyên ngành Truyền nhiễm sau khi học tập tại Bộ môn đã trở thành những cán bộ chủ chốt. Họ tham gia giảng dạy, điều trị và chăm sóc sức khỏe cho người dân khắp các tỉnh thành phía Nam và Nam Trung Bộ, cũng như giảng dạy tại các Bộ môn Nhiễm của các Trường Đại học có đào tạo về lĩnh vực sức khỏe.
Những Thành Tựu Nổi Bật và Tầm Ảnh Hưởng
Bộ môn Nhiễm luôn đồng hành cùng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trong các hoạt động chuyên môn. Công tác chỉ đạo tuyến và thực hiện các chương trình Y tế Quốc gia được chú trọng. Một số giảng viên của Bộ môn còn được Ban Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tin tưởng, mời tham gia quản lý các khoa lâm sàng. Các vị trí như Trưởng khoa Nhiễm B, Trưởng khoa Nhiễm C và Trưởng khoa Nhiễm E là minh chứng cho năng lực và uy tín của đội ngũ.
.jpg “Tập thể Bộ môn Nhiễm tại Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5”)
Thành Tích Tập Thể Qua Các Năm
Sự cống hiến không ngừng nghỉ của Bộ môn Nhiễm đã được ghi nhận qua nhiều năm liên tiếp. Từ giai đoạn 2005 – 2006 đến 2022 – 2023, Bộ môn liên tục đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc. Điều này chứng tỏ sự nỗ lực không ngừng và chất lượng công việc vượt trội.
Ngoài ra, Bộ môn còn nhận được các bằng khen cao quý. Năm 2011 – 2012, Bộ môn được trao Bằng khen của UBND TP.HCM. Năm 2012 – 2013, Bộ Y tế cũng đã tặng Bằng khen cho những đóng góp của Bộ môn. Những thành tích này là động lực lớn để đội ngũ tiếp tục phát huy.
Hợp Tác Nghiên Cứu Quốc Tế và Trong Nước
Ngoài công tác giảng dạy và khám chữa bệnh, các giảng viên Bộ môn Nhiễm còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học. Nhiều công trình nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ hợp tác quốc tế. Điển hình là sự phối hợp giữa Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (Anh Quốc), với sự tài trợ từ tổ chức Wellcome Trust.
Bộ môn cũng hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Dược và các Trung tâm, Đơn vị của nhà Trường. Trung tâm Y sinh học phân tử là một đối tác quan trọng, giúp công tác đào tạo Sau đại học của Bộ môn thuận lợi hơn. Nhờ sự hợp tác chặt chẽ này, hàng năm, nhiều giảng viên đã đăng tải các bài báo khoa học có giá trị trên các tạp chí y học uy tín trong và ngoài nước. Đây là đóng góp to lớn vào tri thức y học toàn cầu.
Sứ Mạng và Vai Trò trong Y Tế Công Cộng
Sứ mạng của Bộ môn Nhiễm là cung cấp và cập nhật kiến thức, hoàn thiện kỹ năng thực hành và định hướng phát triển chuyên ngành Truyền nhiễm. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các Bộ môn khác tại Khoa Y – Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ môn Nhiễm đã có những bước tiến vượt bậc. Các thành tựu về xây dựng chương trình đào tạo, cải tiến phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học là minh chứng rõ ràng.
Đại dịch COVID-19 trong những năm 2020-2021 đã chứng minh một cách mạnh mẽ tầm quan trọng thiết yếu của kiến thức về truyền nhiễm. Bộ môn Nhiễm nói riêng và ngành khoa học Truyền nhiễm nói chung đóng vai trò là một mắt xích then chốt. Đóng góp của họ trong giáo dục và chăm sóc sức khỏe toàn diện là không thể phủ nhận, đặc biệt trong việc phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Liên Kết Với Các Hội Nghề Nghiệp
Một số giảng viên Bộ môn Nhiễm là thành phần nòng cốt của các hội nghề nghiệp quan trọng. Họ tích cực tham gia vào Liên Chi hội Truyền nhiễm TP.HCM và Liên Chi hội Gan mật TP.HCM.
Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu hiện là Chủ tịch Liên Chi hội Truyền nhiễm TP.HCM, thể hiện vai trò lãnh đạo trong cộng đồng y khoa. Tiến sĩ Bác sĩ Võ Triều Lý giữ chức vụ Thư ký Liên Chi hội này, góp phần vào các hoạt động chuyên môn và điều hành. Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Cẩm Hường là thành viên Ban chấp hành Liên Chi hội Gan mật TP.HCM nhiệm kỳ 2023-2028. Những hoạt động này củng cố vị thế và tầm ảnh hưởng của Bộ môn Nhiễm.
Hướng Dẫn Di Chuyển và Lưu Ý Khi Đến Khu Vực
Khu vực Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5 (nay là Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, 764 Võ Văn Kiệt) nằm ở vị trí trung tâm, thuận lợi cho việc di chuyển. Tuy nhiên, đây cũng là khu vực đông đúc, đặc biệt vào giờ cao điểm. Việc nắm rõ các tuyến đường và phương tiện công cộng sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức. Dựa trên dữ liệu từ Google Maps, bạn có thể dễ dàng tìm thấy địa điểm này.
Vị trí Địa Lý và Các Tuyến Đường Chính
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, nơi Bộ môn Nhiễm tọa lạc, nằm trên trục đường Võ Văn Kiệt. Đây là một trong những tuyến đường huyết mạch của Thành phố Hồ Chí Minh, nối liền nhiều quận huyện. Từ các quận trung tâm như Quận 1, Quận 3, bạn có thể di chuyển dọc theo đại lộ Võ Văn Kiệt về phía Quận 5. Địa điểm này cũng gần các nút giao thông quan trọng, giúp dễ dàng tiếp cận từ nhiều hướng khác nhau.
Phương Tiện Công Cộng: Xe Buýt
Để đến Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5 bằng xe buýt, bạn có nhiều lựa chọn. Các tuyến xe buýt chạy qua đại lộ Võ Văn Kiệt có nhiều trạm dừng gần bệnh viện. Bạn nên kiểm tra ứng dụng giao thông công cộng hoặc trang web của Tổng Công ty Vận tải hành khách công cộng TPHCM để tìm tuyến xe phù hợp nhất với điểm xuất phát của mình. Xe buýt là phương tiện tiết kiệm và thân thiện với môi trường, giúp tránh tình trạng kẹt xe.
Di Chuyển Bằng Phương Tiện Cá Nhân và Phí Đỗ Xe
Nếu bạn chọn di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô cá nhân, hãy chuẩn bị tinh thần cho việc tìm chỗ đỗ xe. Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới có khu vực bãi đỗ xe riêng, tuy nhiên, vào những thời điểm đông người, bãi đỗ có thể quá tải. Ngoài ra, xung quanh bệnh viện cũng có một số bãi đỗ xe tư nhân với mức phí khác nhau. Hãy lưu ý phí đỗ xe có thể dao động tùy theo thời gian và loại phương tiện.
Lưu Ý Về Giao Thông và An Ninh Khu Vực
Khu vực Quận 5, đặc biệt là các tuyến đường như Võ Văn Kiệt, thường xuyên xảy ra tình trạng kẹt xe vào giờ cao điểm. Buổi sáng từ 7h-9h và buổi chiều từ 16h-18h là những khung giờ cần tránh nếu bạn không muốn mất nhiều thời gian. Ngoài ra, hãy luôn cẩn trọng với tài sản cá nhân khi di chuyển trong khu vực đông người. Việc giữ gìn tư trang và tuân thủ luật giao thông là điều cần thiết để có một chuyến đi an toàn và thuận lợi.
Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5, với lịch sử phong phú và vai trò hiện tại, là một biểu tượng của ngành y tế.
Bệnh Viện Chợ Quán, 190 Hàm Tử, Quận 5 đã chứng kiến nhiều thăng trầm của lịch sử y học Việt Nam. Từ một cơ sở điều trị ban đầu, nơi đây đã trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu về bệnh truyền nhiễm. Với đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp, các chương trình đào tạo đa dạng và những thành tựu khoa học nổi bật, Bộ môn Nhiễm đã và đang đóng góp không ngừng vào sự phát triển của ngành y tế. Sự tồn tại và phát triển của địa điểm này khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức y tế, đặc biệt là trong lĩnh vực truyền nhiễm.
Ngày Cập Nhật: Tháng 11 25, 2025 by Ngô Hồng Thái
