Xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội
Tháng Mười 24, 2023
Ngày 23-10, Ban Chỉ đạo Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025″ tổ chức Hội nghị tọa đàm “Xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh thực trạng và giải pháp”.
Hội nghị nhằm làm rõ những vấn đề trong công tác xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội; huy động những ý kiến đóng góp thiết thực vào dự thảo Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.
Quang cảnh Hội nghị tọa đàm “Xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh thực trạng và giải pháp”, ngày 23-10.
Xây dựng và làm đẹp Hà Nội bằng văn hóa
Hà Nội được biết đến là Thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi lắng hồn núi sông ngàn năm, đón nhận sự hướng về của đồng bào cả nước với biết bao niềm tin và hy vọng. Sự tin yêu đặc biệt đó mang đến niềm tự hào, đồng thời cũng đặt ra trọng trách lớn lao cho người Hà Nội hôm nay.
Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Đỗ Đình Hồng nhấn mạnh, việc nghiên cứu xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội là hiện thực khách quan, mang tính cấp thiết, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ phát triển mới ở Thủ đô, nhất là quá trình đô thị hóa đang diễn ra theo chiều hướng “văn hóa khó bắt kịp”, vấn đề gia đình và con người Hà Nội đang nổi lên nhiều bất cập, gây nên nhiều hệ lụy.
“Vấn đề là, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đã đủ để thích ứng với yêu cầu của cuộc sống hiện đại hay chưa? Những giá trị nào trong hệ giá trị gia đình truyền thống của Hà Nội cần được gìn giữ, phát huy? Những giá trị nào cần bổ sung? Và giải pháp nào cho nhiệm vụ này? Có thể thấy trong hàng loạt vấn đề cũ, mới song đều đặt cho văn hóa Hà Nội những nhiệm vụ mới, trong điều kiện mới, cần triển khai một kế hoạch có tầm chiến lược, đồng bộ và có tính khả thi”, ông Đỗ Đình Hồng nói.
Trong khi đó, PGS.TS Lương Đình Hải, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu con người (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) nhận định, Hà Nội đã rất nhanh nhạy, sáng tạo và thiết thực khi là địa phương đầu tiên trên cả nước đưa vấn đề trên ra bàn thảo, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và mọi tầng lớp nhân dân từ thành phố tới cơ sở về việc gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa văn hóa nói chung; vai trò, tầm quan trọng của việc định hình hệ giá trị gia đình và chuẩn mực văn hóa Thủ đô nói riêng.
“Tôi cho rằng, điều cần quan tâm phân tích, bàn thảo chính là làm cho rõ được hệ giá trị và chuẩn mực văn hóa tiêu biểu của người Hà Nội trong hàng trăm, hàng ngàn những giá trị văn hóa tốt đẹp hiện hữu từ xưa tới nay, từ đó đưa ra các giải pháp thiết thực, hiệu quả để củng cố, lan tỏa”, PGS.TS Lương Đình Hải nói.
Đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững
Hội nghị thu hút hơn 40 bài tham luận cùng ý kiến phát biểu đóng góp tại tọa đàm, qua đó thống nhất quan điểm xây dựng chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh là góp phần xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô phát triển vững chắc – nền tảng để xây dựng hệ giá trị quốc gia văn minh và giàu bản sắc; xây dựng gia đình thực sự là tổ ấm hạnh phúc của mỗi người chính là cơ sở để thực hiện khát vọng phát triển đất nước hùng cường với những con người có tầm vóc về thể lực, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức, hội tụ về trí tuệ, tài năng. Đó cũng chính là nền tảng cơ bản, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô trong tình hình mới.
Theo Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Nguyễn Quốc Hoàn, việc xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh có mối quan hệ chặt chẽ, tuy một mà hai, tuy hai mà một. Chính vì vậy, xây dựng hệ giá trị cốt lõi của gia đình không thể tách rời giá trị thanh lịch, văn minh – nét truyền thống, vốn tinh hoa mà ông cha đã trao truyền lại cho mỗi người dân Hà Nội. Ngược lại, chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh chính là sự thể hiện ra bên ngoài xã hội của những giá trị mà mỗi cá nhân đã được bồi đắp, giáo dục từ trong gia đình.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn văn hóa – xã hội (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), Hội nghị tọa đàm hôm nay là chương trình đầu tiên được triển khai trong chuỗi sự kiện nhằm huy động những đề xuất, góp ý định hình, xây dựng cho được hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh cũng như xây dựng, hoàn thiện dự thảo Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.
“Sau hội nghị này, Hà Nội vẫn cần tiếp tục huy động những đóng góp thiết thực để không chỉ giải mã những vấn đề đặt ra trong công tác xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh mà còn là các giải pháp có tính bài bản và đồng bộ để triển khai hiệu quả nội dung này, phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa trong phát triển nhanh và bền vững Thủ đô”, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức bày tỏ.
Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi: Xây dựng và làm đẹp Hà Nội bằng văn hóa là vấn đề “cốt tử”
Xây dựng và làm đẹp Hà Nội bằng văn hóa là vấn đề “cốt tử”. Hà Nội có thể không dẫn đầu về kinh tế, song nhất thiết phải đi đầu cả nước về văn hóa. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “cả nước nhìn vào Thủ đô ta, thế giới nhìn vào Thủ đô ta” để thấy Hà Nội được đặt vào vị trí, vai trò quan trọng, mang ý nghĩa làm gương, đi đầu.
Hội nghị tọa đàm là một trong những động thái thiết thực và quan trọng của Hà Nội trong bối cảnh đang có sự chuyển dịch về các giá trị giữa cũ và mới. Tôi tin rằng, sau hội nghị này, tinh thần của chủ trương xây dựng hệ giá trị gia đình Thủ đô và chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh chắc chắn sẽ được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy việc xây dựng hệ giá trị gia đình gắn với chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Phú Xuyên Lê Văn Bính: Khảo sát kỹ lưỡng thực trạng văn hóa ứng xử của người dân
Xây dựng hệ giá trị gia đình và chuẩn mực văn hóa người Hà Nội là nhiệm vụ quan trọng trong thời điểm thành phố đang trải qua quá trình tiếp thu, giao thoa nhiều hình thái văn hóa trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế…
Để gìn giữ văn hóa truyền thống song hành với nhiệm vụ xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, cần khảo sát kỹ lưỡng thực trạng văn hóa đô thị, văn hóa ứng xử của người dân để từ đó tìm hiểu nhu cầu, thị hiếu giao tiếp, xu hướng thực hành ứng xử, lĩnh vực cần tập trung giải quyết, lĩnh vực có những tác động gián tiếp hoặc trực tiếp để định hướng, định hình chuẩn mực ứng xử văn hóa của người dân trong bối cảnh hiện nay. Cần nâng cao nhận thức giá trị của gia đình, xây dựng các tiêu chí đặc trưng về người Hà Nội văn minh, thanh lịch.
Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh Nguyễn Thị Tám: Phát huy vai trò gương mẫu đi đầu của cán bộ, đảng viên
Việc thực hiện hệ chuẩn mực con người Việt Nam hiện nay cần gắn với hệ chuẩn mực gia đình văn minh, đời sống văn hóa ở cơ sở, thôn, tổ dân phố văn hóa, cơ quan, đơn vị đạt chuẩn văn hóa. Trong quá trình này, cần xác định cái gì phù hợp đưa vào luật, cái gì nên tổ chức dưới dạng quy ước cộng đồng mang tính vận động…
Theo tôi, để xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, cần phát huy vai trò gương mẫu đi đầu của cán bộ, đảng viên trong thực hiện chuẩn mực đạo đức, lối sống, giao tiếp, ứng xử… cụ thể ở nơi sinh sống, công tác, học tập, lao động sản xuất; chú trọng nêu gương người tốt việc tốt, người tử tế, việc làm tử tế, phê bình, phê phán những ý thức và hành vi không thực hiện hoặc thực hiện lệch chuẩn, sai chuẩn…; lồng ghép vào quá trình xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở cả về nội dung và tổ chức bộ máy, chỉ đạo theo dõi, kiểm tra, sơ tổng kết.